Nếu công nghệ là cỗ máy, thì dữ liệu chính là nhiên liệu giúp cỗ máy ấy vận hành đúng hướng. Càng bước sâu vào đời sống số, con người càng nhìn rõ một điều là những thứ quan trọng nhất không còn chỉ là thiết bị mạnh hay phần mềm đẹp, mà là dữ liệu được thu thập, xử lý, phân tích và sử dụng như thế nào. Từ các ứng dụng học tập, mạng xã hội, hệ thống ngân hàng, y tế, thương mại điện tử đến các mô hình AI, tất cả đều chạy trên dữ liệu. Không có dữ liệu, công nghệ chỉ là khung rỗng.
Với học sinh lớp 12 đang tìm hiểu ngành công nghệ, hiểu dữ liệu là hiểu phần nền của thế giới số. Khi một ứng dụng gợi ý cho bạn một bài hát, một sản phẩm, một lộ trình học hay một kết quả tìm kiếm, phía sau nó là dữ liệu về hành vi, lịch sử sử dụng, mức độ quan tâm và vô số chỉ số được hệ thống ghi nhận. Khi một doanh nghiệp quyết định mở thêm chi nhánh, tối ưu quy trình hay điều chỉnh chiến lược, họ không làm theo cảm giác mà dựa trên dữ liệu. Khi một hệ thống an ninh cảnh báo rủi ro, nó cũng cần dữ liệu đầu vào đủ tốt để nhận ra điều bất thường. Nghĩa là dữ liệu không chỉ lưu thông tin, mà còn dẫn dắt quyết định.
Điều này rất quan trọng với ngành công nghệ thông tin và an toàn thông tin. Người học công nghệ hiện nay không thể chỉ biết code. Họ phải biết dữ liệu đến từ đâu, có sạch không, có đúng không, có đủ không, có bị méo không và có đáng tin không. Một mô hình tốt trên dữ liệu xấu vẫn có thể cho ra kết quả xấu. Một báo cáo đẹp trên dữ liệu thiếu vẫn có thể đánh lạc hướng. Vì vậy, học về dữ liệu là học cách nghiêm khắc với đầu vào trước khi kỳ vọng đầu ra tốt. Đây là tư duy rất thật, rất nghề, và rất cần cho sinh viên tương lai.
Với tân sinh viên, dữ liệu còn là một lời nhắc rất thực tế, trong thời đại số, ai biết quản trị thông tin tốt hơn, người đó có lợi thế lớn hơn. Không chỉ là quản lý file học tập hay lịch học cá nhân, mà còn là biết đọc dữ liệu, hiểu bảng biểu, nhận ra xu hướng và tự tạo cho mình thói quen ra quyết định bằng thông tin thay vì cảm xúc. Kỹ năng này sẽ theo các em rất lâu, không chỉ trong đại học mà cả khi đi làm. Vì vậy, coi dữ liệu là nhiên liệu không phải là cách nói ví von cho đẹp, mà là cách mô tả rất đúng bản chất của thời đại dữ liệu càng sạch, cỗ máy công nghệ chạy càng mạnh.
