Tuyển sinh đại học ngày nay không còn là một chuỗi thao tác giấy tờ nặng nề như trước. Nhiều khâu đã được đưa lên môi trường số: đăng ký dự thi, tra cứu kết quả, điều chỉnh nguyện vọng, nộp lệ phí, xác nhận trúng tuyển. Điều đó làm cho mùa tuyển sinh trở nên nhanh hơn, gọn hơn và thuận tiện hơn rất nhiều. Nhưng đi cùng lợi ích là một sự thật khác: thí sinh phải cẩn thận hơn, vì khi mọi thao tác đều diễn ra trên hệ thống, sai sót cũng có thể đến rất nhanh và rất khó sửa.
Lợi ích dễ thấy nhất của chuyển đổi số là giảm bớt khoảng cách địa lý và chi phí đi lại. Học sinh ở xa trung tâm vẫn có thể hoàn tất nhiều bước tuyển sinh mà không cần di chuyển nhiều lần. Phụ huynh cũng đỡ áp lực hơn vì việc tra cứu thông tin, theo dõi lịch, kiểm tra kết quả hay cập nhật hướng dẫn đều có thể thực hiện qua các cổng thông tin chính thức. Với những trường có nhiều phương thức xét tuyển, chuyển đổi số còn giúp thí sinh so sánh thông tin dễ hơn, từ đó chủ động hơn trong việc lựa chọn chiến lược đăng ký.
Một điểm lợi khác là tính minh bạch. Khi dữ liệu tuyển sinh được số hóa, thí sinh có thể tra cứu rõ mốc thời gian, chỉ tiêu, phương thức, tổ hợp, tiêu chí và các bước cần thực hiện. Điều này giảm được sự mơ hồ thường thấy trong mùa tuyển sinh trước đây, đồng thời giúp học sinh lên kế hoạch từ sớm. Với những bạn quan tâm đến Học viện Kỹ thuật Mật mã, việc theo dõi các thông báo chính thức trên hệ thống tuyển sinh và trang của Học viện giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian so với việc nghe truyền miệng hay đọc thông tin chưa kiểm chứng.
Tuy vậy, chuyển đổi số cũng đem lại không ít rủi ro.
Rủi ro đầu tiên là tâm lý chủ quan. Nhiều thí sinh nghĩ rằng vì thao tác trên máy tính nên hệ thống sẽ tự sửa mọi lỗi. Thực tế thì không phải vậy. Hệ thống chỉ xử lý dữ liệu đúng như người dùng nhập vào. Nhập sai mã ngành, sai thứ tự nguyện vọng, sai thông tin cá nhân hoặc quên bước xác nhận đều có thể làm ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng. Khi tuyển sinh số hóa, sự cẩn thận của người dùng trở thành một phần bắt buộc của quy trình.
Rủi ro thứ hai là nhiễu thông tin. Càng số hóa, lượng thông tin tràn ra càng lớn. Bên cạnh nguồn chính thức còn có rất nhiều bài viết, video, hội nhóm, bình luận và kinh nghiệm truyền miệng. Nếu thí sinh không biết chọn lọc, rất dễ nhầm giữa quy định thật và suy đoán, giữa hướng dẫn chính thức và chia sẻ chưa được kiểm chứng. Trong bối cảnh đó, kỹ năng quan trọng nhất không chỉ là biết dùng công cụ số, mà là biết kiểm tra nguồn, đối chiếu thông tin và giữ bình tĩnh trước quá nhiều luồng ý kiến.
Rủi ro thứ ba là áp lực so sánh. Khi mọi thứ đều hiển thị rõ trên môi trường số, thí sinh rất dễ nhìn điểm của người khác, nhìn số nguyện vọng, nhìn chỉ tiêu, nhìn tỷ lệ chọi rồi lo lắng quá mức. Nhưng tuyển sinh không phải cuộc đua cảm tính. Điều quan trọng là hiểu đúng năng lực của mình, chọn đúng ngành phù hợp và theo đúng quy trình. Công nghệ giúp tuyển sinh nhanh hơn, nhưng cũng buộc người học phải trưởng thành hơn trong cách tự quản lý.
Vì thế, thay vì sợ chuyển đổi số, thí sinh nên học cách sử dụng nó một cách có trách nhiệm. Kiểm tra thông tin từ nguồn chính thức, lưu lại các bước đã hoàn thành, nhờ người lớn cùng rà soát ở những mốc quan trọng, và tuyệt đối không chủ quan với dữ liệu cá nhân. Trong mùa tuyển sinh hiện đại, người đi chắc chưa chắc là người làm nhiều nhất, nhưng thường là người chuẩn bị kỹ nhất.
