Sức nóng của thị trường an ninh mạng đang khiến An toàn thông tin trở thành mảnh đất màu mỡ thu hút không chỉ những người làm bảo mật thuần túy, mà còn cả những kỹ sư phần mềm, quản trị mạng hay chuyên viên điện tử viễn thông. Đứng trước cơ hội nghề nghiệp rộng mở, rất nhiều người mang khát vọng học lên thạc sĩ để danh chính ngôn thuận bước vào giới tinh hoa của ngành. Khúc mắc lớn nhất thường nằm ở tấm bằng đại học ban đầu: liệu không tốt nghiệp cử nhân An toàn thông tin thì có thể đăng ký dự thi vào Học viện Kỹ thuật mật mã (KMA) hay không?
Câu trả lời là hoàn toàn có thể, nhưng cánh cửa này không mở ra cho tất cả. Khái niệm “trái ngành” trong đào tạo Cao học kỹ thuật được giới hạn trong một vùng an toàn nhất định. KMA không tiếp nhận hồ sơ từ các khối ngành ngoài kỹ thuật – công nghệ như kinh tế, ngôn ngữ hay nghệ thuật. Để đủ điều kiện nộp hồ sơ, văn bằng đại học của ứng viên bắt buộc phải thuộc khối kỹ thuật – công nghệ, được phân loại cụ thể thành hai nhóm chính là ngành phù hợp và ngành gần.
Nhóm ngành phù hợp là những chuyên ngành có nền tảng kiến thức rất sát với an ninh mạng. Điển hình có thể kể đến Khoa học máy tính, Mạng máy tính và truyền thông dữ liệu, Kỹ thuật phần mềm, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật máy tính, Tin học ứng dụng hay Thương mại điện tử. Ở khoảng cách xa hơn một chút là nhóm ngành gần, bao gồm các khối ngành kỹ thuật có yếu tố toán học và điều khiển hệ thống như Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Kỹ thuật điện tử và truyền thông, Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử hay Toán ứng dụng. Nếu sở hữu tấm bằng thuộc các nhóm này, bạn đã chính thức vượt qua vòng xét duyệt hồ sơ ban đầu.
Tuy nhiên, vì xuất phát điểm không phải là chuyên ngành An toàn thông tin, ứng viên sẽ được tham gia giai đoạn “bổ sung kiến thức” nhằm tạo bước đệm và củng cố kiến thức nền trước khi bước vào chương trình đào tạo chính. Đây là giai đoạn bắt buộc để bù đắp sự thiếu hụt về tư duy bảo mật và tư duy nền tảng trước khi bước vào môi trường nghiên cứu chuyên sâu. Khối lượng kiến thức cần bổ sung được định lượng rất rõ ràng. Cụ thể, sinh viên tốt nghiệp nhóm ngành phù hợp sẽ cần hoàn thành 6 tín chỉ. Đối với nhóm ngành gần, do khoảng cách chuyên môn lớn hơn, khối lượng bổ sung sẽ tăng lên mức 12 tín chỉ. Tuy nhiên, có một quy định đặc thù mà ứng viên cần lưu ý là ngay cả khi tốt nghiệp đúng ngành An toàn thông tin, nhưng nếu thời gian từ lúc nhận bằng đại học đến khi dự tuyển đã vượt quá mười năm, việc học bổ sung kiến thức vẫn là bắt buộc để cập nhật những sự thay đổi của công nghệ.
Tùy thuộc vào bảng điểm đại học trước đây của ứng viên, Hội đồng tuyển sinh sẽ xem xét và chỉ định các môn học còn thiếu. Những học phần này thường xoay quanh các kiến thức rường cột như Cấu trúc dữ liệu và giải thuật, Cơ sở dữ liệu, Mạng máy tính, Cơ sở an toàn thông tin, An toàn mạng máy tính và Cơ sở lý thuyết mật mã. Mỗi môn học tương đương với 3 tín chỉ nền tảng.
Hành trình học trái ngành chắc chắn sẽ đòi hỏi sự đầu tư về thời gian và nỗ lực nhỉnh hơn đôi chút so với lộ trình thông thường. Ứng viên sẽ phải dành thêm một khoảng thời gian ngắn để “trám” các lỗ hổng kiến thức trước khi chính thức trở thành học viên Cao học. Dẫu vậy, nếu nhìn nhận một cách chiến lược, quá trình học bổ sung này chính là lớp keo kết dính hoàn hảo giữa tư duy lập trình, viễn thông sẵn có với tư duy phân tích rủi ro của an ninh mạng. Đây là một con đường chuyển đổi hoàn toàn chính thống và bài bản, giúp các kỹ sư công nghệ tái định vị bản thân và tiến sâu vào phân khúc nhân sự chất lượng cao của thị trường bảo mật.
