Tư duy tạo sản phẩm số là cách nghĩ bắt đầu từ một nhu cầu thật và kết thúc bằng một giải pháp số có thể sử dụng, đo lường và cải tiến. Nhiều bạn trẻ khi học công nghệ thường tập trung trước hết vào việc dùng ngôn ngữ nào, framework nào, nền tảng nào. Nhưng người có tư duy sản phẩm số lại đi từ việc nhìn xem người dùng đang gặp vấn đề gì, họ cần điều gì, và công nghệ có thể giải quyết bằng cách nào.
Điểm quan trọng đầu tiên của tư duy này là nhìn vấn đề từ phía người dùng. Một sản phẩm có thể rất đẹp về mặt kỹ thuật, rất hiện đại về công nghệ, nhưng vẫn thất bại nếu người dùng thấy khó hiểu, khó thao tác hoặc không cảm thấy nó thật sự cần thiết. Vì vậy, người tạo sản phẩm số phải học cách quan sát hành vi, thói quen và bối cảnh sử dụng. Họ không chỉ hỏi “mình có làm được không”, mà còn phải hỏi “người dùng có muốn dùng không”. Chính sự chuyển hướng đó làm nên khác biệt giữa tư duy lập trình đơn thuần và tư duy tạo sản phẩm.
Điểm thứ hai là biết chia nhỏ ý tưởng. Một sản phẩm lớn không được sinh ra trọn vẹn ngay từ đầu. Nó luôn phải đi qua những phiên bản nhỏ hơn, gọn hơn, thử được và sửa được. Người có tư duy sản phẩm số không bị choáng trước viễn cảnh quá lớn, mà biết chia mục tiêu thành những phần rõ ràng: làm cái lõi trước, kiểm tra phản hồi trước, rồi tiếp tục cải tiến. Cách nghĩ này rất thực tế, bởi trong đời thật, sản phẩm tốt là sản phẩm được hoàn thiện dần qua va chạm chứ không phải thứ hoàn hảo ngay từ phút đầu.
Điểm thứ ba là biết đo lường và lặp lại. Một sản phẩm số không kết thúc ở thời điểm hoàn thành bản đầu tiên. Sau khi đưa ra thị trường hay đưa vào sử dụng, điều quan trọng là theo dõi người dùng có thật sự dùng hay không, họ gặp vướng ở đâu, họ bỏ bước nào và vì sao. Từ những dữ liệu đó, sản phẩm được chỉnh lại, tối ưu lại và nâng cấp dần. Đây là tư duy rất hiện đại: xem sản phẩm như một quá trình sống, không phải một vật thể bất động.
Để nuôi dưỡng tư duy tạo sản phẩm số, sinh viên không nên chỉ chăm chăm học công cụ hay chạy theo việc làm thật nhiều tính năng, mà cần tập nghĩ như một người thiết kế giá trị cho người dùng. Hãy bắt đầu từ những điều rất gần như quan sát một bất tiện nhỏ trong học tập, sinh hoạt hoặc làm việc, thử diễn đạt nó thành một vấn đề rõ ràng, rồi phác thảo cách giải quyết đơn giản nhất có thể. Trong quá trình đó, sinh viên nên học cách vẽ luồng sử dụng, làm bản mẫu sớm, thử nghiệm với người khác và sẵn sàng sửa lại khi phản hồi cho thấy sản phẩm chưa thực sự hữu ích. Quan trọng hơn cả, hãy rèn thói quen làm việc theo vòng lặp: nghĩ – thử – nghe góp ý – cải tiến, vì chính cách làm này giúp người học chuyển từ tâm thế “biết lập trình” sang “biết tạo ra sản phẩm có ích”.
Tư duy tạo sản phẩm số không chỉ dành cho người làm phần mềm. Nó là cách nghĩ rất hữu ích cho mọi sinh viên công nghệ, bởi nó dạy người học biết biến ý tưởng thành thứ có thể dùng được, và biến thứ có thể dùng được thành giá trị thật cho xã hội.
